Veel websites, waaronder de drukst bezochte websites van uitgevers in Nederland, handelen in strijd met de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De wijze waarop zij toestemming vragen voor het gebruik van zogenaamde tracking cookies is niet in lijn met de AVG en zienswijze van de toezichthouder, de Autoriteit Persoonsgegevens. Hierdoor is de noodzakelijke toestemming van miljoenen Nederlanders ongeldig en worden in strijd met de AVG persoonsgegevens van een groot gedeelte van Nederland verwerkt.

Het gezamenlijk bereik van de uitgevers is met uitgaven van onder andere de grootste nieuwssites enorm. Het is niet vreemd om te stellen dat deze uitgevers vrijwel heel Nederland bereiken en dus van vrijwel heel Nederland persoonsgegevens verwerken in strijd met de privacywetgeving. Dit betreft onder andere de websites van Nu.nl, De Telegraaf, Buienradar, Trouw, Volkskrant, Geenstijl.nl, AD.nl, RTL.nl, RTLnieuws.nl en Metro en vele regionale nieuwssites.

Ongeldige toestemming voor gebruik tracking cookies

Op websites worden tracking cookies (en vergelijkbare technieken) gebruikt. Daarmee worden mensen (of bezoekers) gevolgd en geprofileerd om, in de meeste gevallen, persoonlijke advertenties te kunnen vertonen. Wanneer een bezoeker bepaalde pagina’s bekijkt op deze websites krijgt hij op zijn gedrag afgestemde advertenties te zien. Toont een bezoeker bijvoorbeeld interesse op de website nu.nl in economisch nieuws dan kunnen op telegraaf.nl advertenties toegespitst op economisch nieuws aan deze bezoeker vertoond worden. Deze bedrijven wisselen de benodigde persoonsgegevens hiervoor met elkaar uit.

De wetgeving, zowel de AVG (toezichthouder Autoriteit Persoonsgegevens) als de Telecommunicatiewet (toezichthouder Autoriteit Consument en Markt), is duidelijk over de inzet van tracking cookies. Om tracking cookies te mogen gebruiken als organisatie moeten bezoekers toestemming geven alvorens organisaties tracking cookies mogen gebruiken. Na de nodige aanpassingen en ophef in de afgelopen jaren vragen tegenwoordig de meeste websites om toestemming voor het gebruik van tracking cookies. De wijze waarop toestemming gevraagd wordt door vele commerciële websites verschilt echter.

Over de wijze waarop toestemming moet worden verkregen is de Autoriteit Persoonsgegevens nu duidelijk geworden. In de meest recente toelichting op cookies van de Autoriteit Persoonsgegevens ( zie: ‘Vragen van internetgebruikers over cookies’ >> ‘Hoe kan ik tracking cookies weigeren?’) wordt, enigszins verborgen, maar duidelijk gesteld dat in de volgende voorbeelden géén sprake is van geldige toestemming voor het gebruik van tracking cookies:
1. Websites die vermelden dat zij uitgaan van uw toestemming als u doorgaat met het gebruik van de site nadat een informatiebalk in beeld is verschenen.
2. Standaard-instellingen waarbij alle categorieën cookies al zijn aangevinkt.
3. Websites die u alleen kunt bezoeken als u toestemming geeft voor het plaatsen van tracking cookies

 

Nieuwswebsites overtreden AVG grootschalig

Overheidswebsites, waaronder de websites en apps van de publieke omroep werden eerder al gedwongen hun cookiebeleid aan te passen. Navraag door mij bij de Autoriteit Persoonsgegevens om te verifiëren of bovenstaande geldt voor elke elke organisatie (overheid of commercieel) reageert de Autoriteit Persoonsgegevens stellig bevestigend.

Websites van uitgevers RTL, De Persgroep en Telegraaf Media kunnen alleen gebruikt kunnen worden als tracking cookies geaccepteerd worden. Websites van Sanoma (grootste bereik: nu.nl) kunnen bezoekers weliswaar bezoeken zonder tracking cookies te accepteren, maar de standaardinstelling voor bezoekers is dat ze tracking cookies accepteren. Beide implementaties stelt de Autoriteit Persoonsgegevens als voorbeeld voor ongeldige toestemming.

De grootste websites van Nederland, in handen van een enkele uitgevers, die gezamenlijk bijna heel Nederland bereiken, verkrijgen daardoor geen geldige toestemmingen verwerken de persoonsgegevens van miljoenen Nederlanders niet conform AVG.

 

Grote impact op verdienmodel uitgevers

Tracking cookies en persoonlijke advertenties vormen voor uitgevers een belangrijke basis voor inkomsten. Wanneer uitgevers voldoen aan de AVG zullen zij waarschijnlijk veel minder acceptatie van tracking cookies zien en daarmee minder persoonlijke data kunnen inzetten. Het verdienmodel waarin websites gratis te gebruiken zijn voor bezoekers in ruil voor persoonsgegevens door het accepteren van tracking cookies komt daarmee in gedrang.

Uitgevers zullen hierdoor op zoek moeten naar nieuwe verdienmodellen. Tot nu toe lijken weinigen zich daarmee bezig te houden. Inbreuk op privacy zoals nu plaatsvindt lijkt voor hen nu de enige weg te zijn, maar dit is op de langere termijn niet houdbaar.

De grote uitgevers zouden er goed aan doen de privacy van bezoekers nu serieus te nemen en te voldoen aan de AVG. Er komt een moment dat de Autoriteit Persoonsgegevens hen dwingt en bezoekers het gewoonweg niet meer accepteren. Dan kun je als uitgever beter nu zelf de tijd nemen om de privacyrechten te waarborgen en privacyvriendelijke inkomstenbronnen aan te boren dan gedwongen te worden je inkomstenmodel stop te zetten. Als belangrijkste nieuwsmedia in Nederland heb je natuurlijk ook een voorbeeldfunctie en de morele plicht om dit goed te doen.

Voor alle duidelijkheid zijn het niet alleen de genoemde uitgevers en websites die zich niet aan de AVG houden met toestemming voor het gebruik van cookies. Deze uitgevers vormen de grote top van de ijsberg van organisaties die zich met persoonlijk gericht adverteren bezighouden en hiervoor geen geldige toestemming vragen. Later meer daarover en over mogelijke oplossingen voor de aanpak van dit probleem.